Şeyh Said’in Mezar Yerinin Bulunması İçin Araştırma Önergesi

HDP milletvekili Ayşe Sürücü, Şeyh Said’in idam edilmesinin yıldönümünde mezar yerinin bulunmasına ilişkin araştırma önergesi verdi.

Şeyh Said ve arkadaşları 29 Haziran 1925’te İstiklal Mahkemesi kararıyla Dağkapı Meydanı’nda idam edilmişti. Şeyh Said Derneği, Şeyh Said ve arkadaşlarının idam edilmesinin yıldönümünde Halkların Demokratik Partisi Şanlıurfa milletvekili Ayşe Sürücü Şeyh Said’in mezar yerinin bulunmasına ilişin TBMM’de Araştırma Komisyonu kurulması amacıyla, meclise araştırma önerisi sundu. 

Sürücü verdiği önergede,  “Dersim Vilayeti olarak bilinen Tunceli İli merkezli bölgeyi, tek millet, tek din ve tek dil paradigmasıyla biçimlendirmek isteyen merkezi otorite; 25 Aralık 1935 yılında 2884 sayılı Tunceli Vilayetinin İdaresi Hakkında isimli bir kanun çıkarıp, ‘tedip’ ve ‘tenkil’ harekâtı için zemin hazırlamıştı. Ve 4 Mayıs 1937’de Bakanlar Kurulu kararıyla tarihin en kanlı katliamlarından birini gerçekleştirilmişti. Resmi verilere göre 13 bin kişinin öldürüldüğü Dersim’de, yerel kaynaklara göre ise 50 binin üzerinde insan katledilmiş ve on binlercesi de yurdundan sürülmüştür” ifadelerine yer verdi. 

Sürücü araştırma önergesinde şu ifadelere yer verdi:

“29 Haziran 1925’te Şark İstiklal Mahkemesi tarafından Diyarbakır Dağkapı Meydanında idam edilen Şeyh Said, idam sehpasında iken son isteği sorulduğunda, kâğıt kalem ister ve kâğıda Arapça olarak, ‘Benim bu değersiz dallarda asılmama pervam yoktur’ yazar ve ardından idam edilir. Şeyh Said, idamından önce başsavcı Ahmet Süreyya Örgeevren’i vasi tayin ettiği ve vasiyetnamesini hazırladığını yazmıştır. Başsavcı Ahmet Süreyya Örgeevren o süreci şöyle anlatmıştır; Nitekim Şeyh Said Efendi idamından biraz önce tevkifhanede yazdığı bir vasiyetname ile beni bu vasiyetin icrası için vasi nasb ve tayin etmiş bu vasiyetnamesi asılmasından sonra bana verilmişti. Bu vasiyet; üzerinde bulunan ve maliye veznesine verilmiş olan parasından veresesinden kimlere verilmesine ve kendisi için mezar yaptırılmasına dairdi... 

‘DERSİM CESARETLE SORGULAMAYI BEKLEYEN BİR FACİADIR’

Mahkemenin müddeiumumîsi bulunduğum için, şeyhin vasisi sıfatıyla bu vesayeti kabul ve icra edemezdim. Onun için resmî ve itimat edilir bir el ile vasiyetinin yerine getirilmesi için vasiyetnameyi Ankara’da İçişleri Bakanlığına göndermiştim." Şark İstiklal Mahkemesi tarafından Şeyh Said’in mezarının yaptırılması kabul edilmesine rağmen hâlen mezar yerinin nerede olduğu tam olarak bilinmemektedir.  23 Kasım 2011’de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan,  ‘Dersim yakın tarihimizdeki en acı, en trajik olaylardan biridir. Dersim aydınlatılmayı, cesaretle sorgulanmayı bekleyen bir faciadır. Devlet adına özür dilemek gerekiyorsa ve böyle bir literatür varsa ben özür dilerim ve diliyorum’ ifadelerini kullanmıştır.

‘GERİYE KALAN BİR ANIT’ 

Mezar yeri, ölenlerden geriye kalan bir anıt,  yaşanılanların anılması, acı ve yasların ifadeleri boyutuyla toplum psikolojisinde ciddi yer kaplamaktadır. Bu hususta toplumsal travmaların derinleştiğini görmekteyiz çünkü, bu noktada yas hakkı , gömülme hakkı başta olmak üzere, zincirleme şeklinde ağır bir insan hakkı ihlalleri de söz konusudur. 

‘YAS HAKKI İNSAN OLMANIN EN BÜYÜK GÖSTERGESİDİR’ 

İnsanlık tarihinden bu yana ölüye ve geride kalanın yas hakkına saygı, insan olmanın en büyük göstergesidir. Ailelerin dini inançları gereğince başta örf ve adet hukuku olmak üzere çok sayıda hakkın ihlal edildiği ve ailelerin yas süreçlerine hürmet edilmediği görülmüştür. Bu anlayış henüz Seyid Rıza'nın mezarının saklanmasını toplumsal boyutuyla bir cinnet haline dönüşmüştür. Seyid Rıza'nın mezar yerinin tespiti yapılmak amacıyla, konu ile ilgili bir araştırma komisyonun kurulması elzemdir.

Kaynak: Artı Gerçek 

29 Haz 2021 - 11:06 Diyarbakir/ Çüngüş- Gündem --- Okunma


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Hbr Çaldıran Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Hbr Çaldıran hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Hbr Çaldıran editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Hbr Çaldıran değil haberi geçen ajanstır.