Kürt Seçmen Cumhurbaşkanı Olarak Kimi İstiyor?

Uzmanlar muhalefet adayının cumhurbaşkanı adayının kazanabilmesi için 'Kürtlerin oyu önemli' diyor. Peki Kürt seçmenin tercihi nasıl olacak?

Altılı Masa'nın cumhurbaşkanlığı için ortak aday olarak kimi çıkartacağı henüz belli olmazken Kürt seçmenlerin ve HDP'nin seçim denklemindeki önemi gündemdeki yerini koruyor.

DW Türkçe'den Gülsen Solaker'in haberine göre, uzmanlar Kürt seçmenlerin ve HDP'nin oylarının bir adayın seçilebilmesinde farklı açılardan önemli olduğuna dikkat çekiyor. 

Peki "Kürt seçmenler" derken yüzde kaçlık bir orandan bahsediliyor, bu seçmen kitlesinin profili nasıl ve Kürt seçmen cumhurbaşkanı adayı olarak kimi istiyor? 

'SON YILLARDA KÜRT SEÇMEN PROFİLİNDE DEĞİŞME OLDU'

Toplumsal Etki Araştırmaları Merkezi (TEAM) Direktörü Ulaş Tol, Kürt seçmenlerin de her seçmen kategorisi gibi "yekpare ve homojen" olmadığını söyleyerek, dindar Kürtlerin de çoğunluğunun HDP'ye oy verdiğini belirtiyor. Tol, AK Parti sadece dindar Kürtlerden destek bulduğu için, sanki dindar olanlar AK Parti'ye oy verir gibi bir yanılgı bulunduğuna dikkat çekerek, son yıllarda Kürt seçmen profilinin de değişmekte olduğunu şu sözlerle aktarıyor.

"Kürt seçmenler arasındaki iki kutuplu seçmen davranışı yerini görece çeşitlenen bir fotoğrafa bırakıyor. Bugün listede iki yerine birçok parti adı var. Hatta aynı hane içinde farklı eğilimler söz konusu."

Kürt seçmenlerin oy davranışları ile ilgili yıllardır saha çalışmaları yapan araştırmacı Reha Ruhavioğlu da Kürt seçmenlerin genel oy davranışını şöyle özetliyor:

"2018 verilerine göre kabaca anlatmak gerekirse, Türkiye'de eğer 100 Kürt yaşıyor olsa, daha doğrusu oy kullanan 100 Kürt varsa yaklaşık 30'unun AKP'ye, 10-11 tanesinin CHP'ye, 55-60'ının da HDP'ye oy verdiğini tahmin ediyoruz."

'KÜRTLER REEL SİYASETİ İZLİYOR...'

Tol, Kürt seçmenin beklentisinin "maksimalist" olmadığını, siyasetten bir anda tüm sorunlarını çözmesini beklemediğini söyleyerek, Kürtlerin daha çok reel siyaseti izlediğini ve tek başına ekonomiye ya da demokratik değerlere bakarak hareket etmediğini ifade ediyor.

Kürt seçmenlerin esas beklentisini "sorunların tekrar konuşulabilir olduğu, çözülebileceğine dair adımların atılmaya başlandığı bir iklime geçilmesi" olarak gözlemlediklerini belirten Tol, şöyle konuşuyor:

"İkinci olarak da Türkiye'nin başta ekonomi, eğitim gibi en temel sorunlarının çözümünde ne kadar ümit vaat ettiğine bakıyor. Öte yandan çoğunluğu için bugün iktidarın değişmesi tüm bu faktörler için ana koşula dönüşmüş durumda. Ancak iktidar değişirse Türkiye değişebilir ön kabulü belirleyici."

AKP, KÜRT OYLARIN NE KADARINI KAYBETTİ?

Bu arada araştırmalarda görünen 2018'den beri Kürtlerin oy davranışlarında ciddi bir değişim olduğu yönünde.

Ruhavioğlu'na göre AK Part'nin Kürt seçmenden 2018'de aldığı 30 puan, bugün 18-19'lara, hatta belki 16'lara kadar gerilemiş durumda. "Yani AKP Kürt seçmende üçte birden fazla destek kaybetmiş" diyen Ruhavioğlu, buna karşılık CHP'nin ise oylarını ikiye katladığını belirtiyor.

Uzmanlara göre partiler arası oy geçişlerinde Kürt seçmenin önemi daha iyi anlaşılabiliyor.

Ruhavioğlu, son yıllarda Kürt seçmenlerde 'AKP'den CHP'ye doğru bir akış' bulunduğunu ve bunun en başta AKP için büyük risk olduğunu belirterek, bu saptamasının ayrıntılarını şöyle anlatıyor:

'AKP'DEN EN FAZLA KOPAN GRUP KÜRTLER'

Çünkü Türkiye'de seçmen grupları içinde AKP'den en fazla kopan grup Kürtler. Yaklaşık yüzde 30-35 oranında bir kopuş var. Bu elbette ki AKP için çok büyük bir şey. Öbür taraftan CHP gibi oyunu iki katına çıkarmış herhangi bir demografik grup yok Türkiye'de. Yani CHP'ye de oy desteği taşıyan gruplar arasında en büyük grup Kürt seçmen. Dolayısıyla bunlar da Kürt seçmeni Türkiye'de önemli bir aktöre dönüştürüyor."

Ruhavioğlu ayrıca genç seçmenlerin yaklaşan seçimlerde önemini hatırlatarak, alttan yeni seçmen geldikçe Kürt seçmenin oranının arttığını, "Bugün yetişkin nüfusta Kürt seçmenler yüzde 20 ise, genç seçmenler içinde yüzde 25'ten fazla" diyor.

TEAM Direktörü Tol da "genç Kürt seçmenin" önemini şu sözlerle aktarıyor:

"2023 seçimlerinde yüzde 10'un üzerinde bir oranda seçmen ilk kez oy kullanacak. Yeni seçmenin iktidara desteği belirgin düzeyde daha düşük. Kürt seçmenler arasında ise hem yeni seçmen oranı Türkiye ortalamasından daha yüksek hem de iktidar desteği daha da düşük. Dolayısıyla Kürtler arasında genelde gençler özelde de yeni seçmenler iktidarın oy kaybının önemli unsurlarından."

Öte yandan, son dönemde HDP'siz cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmaya yönelik bazı olası denklemlerin konuşulduğu da göze çarpıyor. Peki bu matematik olarak mümkün mü?

Ruhavioğlu, HDP'nin oyunun sadece HDP oyu demek olmadığını söyleyerek, bu hususu şöyle açıklıyor:

"(HDP'nin 12 puanı gelmesin, Mansur Yavaş Erdoğan'ı yine de geçer) demek yanlış; çünkü HDP'nin Yavaş karşısında yaratacağı sinerji ya da oraya doğru gelecek bir rüzgarı kesmesi bir sürü başka yeri etkiler. Örneğin Türkiye'de Yavaş'ı sevmeyen solcular HDP desteğiyle oy verebilecek iken, HDP karşısında kaldığında onların da gelmesi zorlaşır."

DW Türkçe'nin HDP'siz denklemlere ilişkin yorumunu sorduğu HDP'li üst düzey bir yetkili "Denemesi bedava, ama faturası yüklü olur" sözlerini sarf ediyor.

16 Eyl 2022 - 12:20 Diyarbakir- Gündem --- Okunma



göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Hbr Çaldıran Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Hbr Çaldıran hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Hbr Çaldıran editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Hbr Çaldıran değil haberi geçen ajanstır.